homepage homepage homepage
:

 
Titel De erepoort van de Munt (voorzijde)
Huidige bewaarplaats
Historische bewaarplaats
Vervaardiger
Fysische beschrijving paneel; 104 x 71 cm
Beschrijving Ontwerp voor een van de stadsversieringen die werden opgericht bij gelegenheid van de Blijde Intrede van de kardinaal-infant in Antwerpen in 1635. In tegenstelling tot de andere decoraties, werd deze triomfboog niet bekostigd door het stadsbestuur maar door de Munt. De in hout getimmerde boog, zeventien meter hoog en elf meter breed, was opgericht nabij het gebouw van de Munt, aan het begin van de Kloosterstraat.

Het geheel staat in het teken van de muntslag en de metalen die ervoor gebruikt werden. De constructie combineert de traditionele vorm van een boog met die van een rots, een motief dat verwijst naar de berg Potosi in Peru, toen de rijkste zilvermijn ter wereld, die zorgde voor een aanzienlijk deel van de inkomsten van het Spaanse rijk.

Rubens' ontwerpen voor de voor- en de achterzijde van deze boog, zijn beide bewaard in het Antwerps Museum. Ze verschillen van de definitieve realisaties zoals blijkt uit de prenten van Van Thulden in de 'Pompa Introitus Ferdinandi', het herinneringsalbum van de Blijde Intrede; een aantal elementen die in de ontwerpen de voorzijde van de boog sieren, kregen uiteindelijk een plaats op de achterzijde, en omgekeerd.

In een nis troont de figuur van Moneta (de Munt) met in de hand de caduceus of slangenstaf van Mercurius, een geldzak, een weegschaal en een hoorn des overvloeds. Op symbolische wijze wordt zo voorgesteld dat de munt (of het geld) de bron is van handel (caduceus), recht (weegschaal) en de welvaart (hoorn des overvloeds). Aan weerszijden van de nis, die in de rots is uitgespaard, vertrekken slingers met enorme muntstukken, naar de voetstukken van twee zuilen die door leeuwen worden bewaakt. Daaronder zijn de wapenschilden van Filips IV en Ferdinand opgehangen. In de nissen die de doorgang van de boog flankeren, zijn twee riviergoden voorgesteld, personificaties van de Peruvius en de Marañon. Het geheel is bekroond met een symbolische voorstelling van de tuin van de Hesperiden. Centraal staat de boom met de gouden appels met aan de voet ervan de door Hercules neergeknuppelde draak Ladon. Hispania plukt een gouden appel. De symboliek is duidelijk: de tuin van de Hesperiden symboliseert de nieuwe wereld die niet zonder gevaar is, zoals de neergeknuppelde draak duidelijk maakt, maar waarvan Spanje de gouden vruchten plukt.

hdv
Datering 1635
Type werk
Thema
Subthema
Trefwoorden
Inventarisnummer 316
Literatuur

1 gerelateerd werk
De erepoort van de Munt (achterzijde)

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten [Antwerpen]

Rubens, Peter Paul