|
Beschrijving
|
Voor een bewogen hemel wordt de gekruisigde en reeds dode Christus tussen de twee nog levende moordenaars getoond. Soldaten breken de benen van de moordenaars, opdat ze sneller zouden sterven en tegen de avond begraven kunnen worden. De soldaten weten dat Christus dood is, toch drijft één van hen, Longinus, hoog gezeten op zijn paard, zijn lans door Christus' zijde. De tweede ruiter links van hem, bijna geheel door de lijst oversneden, is de centurion die de executie leidt. Rechts zijn de rouwende Moeder van Smarten, Johannes en Maria Cleophas voorgesteld. Enigszins terzijde van dit groepje staat Maria Magdalena die wanhopig poogt Longinus tegen te houden. Meer naar de achtergrond, ter hoogte van de voet van het kruis, bemerkt men Jozef van Arimathea en Nicodemus die op weg zijn naar de plaats van de terechtstelling.
Het schilderij werd in 1620 bij Rubens besteld door de Antwerpse burgemeester en mecenas Nicolaas Rockox voor het hoogaltaar van de Antwerpse Minderbroederskerk. Ongetwijfeld hadden de minderbroeders hun aandeel in het bepalen van de iconografie van het kunstwerk. Door de nadruk die wordt gelegd op de lanssteek - het schilderij is trouwens sinds de 18de eeuw onder die benaming bekend - wordt ook Christus' zijwonde beklemtoond. Dit sluit aan bij de franciscaanse spiritualiteit die de navolging van Christus centraal stelde, en verwijst impliciet ook naar de stigmatisatie van de stichter van de orde van de minderbroeders, de H. Franciscus.
Door de Fransen in 1794 overgebracht naar Parijs, waar het werd tentoongesteld in de Musée Central des Arts; in 1815 gerestitueerd en in 1816 opgenomen in de collectie van het Antwerps Museum.
[hdv]
|