:   Titel Samson en Delila Huidige bewaarplaats National Gallery [Londen] Historische bewaarplaats Rockox, Nicolaas Vervaardiger Rubens, Peter Paul Fysische beschrijving paneel; 185 x 205 cm Beschrijving Samson, een held uit het Oude Testament, is ingeslapen op de schoot van zijn geliefde. Een Filistijn knipt Samsons lange lokken af om hem zo zijn bovenmenselijke kracht te ontnemen. In de deuropening wachten de Filistijnen om de held gevangen te nemen. Dalila had zich door Samsons vijanden laten omkopen om hem het geheim van zijn kracht te ontfutselen. Weemoedig kijkt ze neer op haar geliefde, zich als het ware nu pas bewust van de gevolgen van haar verraad. Kort na zijn terugkeer uit Italië, in 1608, vervaardigde Rubens dit schilderij voor burgemeester Nicolaas Rockox, de befaamde kunstkenner en begunstiger van de meester. Het vertoont een aantal reminiscenties aan kunstwerken die Rubens in Italië had gezien. De compositie is verwant aan Tintoretto's 'Samson en Dalila', de gespierde rug van Samson herinnert aan de 'Hercules Farnese' en houding van Dalila is geïnspireerd op Michelangelo's 'Leda met de zwaan'. In de gedachtewereld van de contrareformatie hadden oudtestamentische taferelen een moraliserende betekenis. Hier wordt gewaarschuwd tegen de gevolgen van de ongeremde hartstocht en is een aansporing tot het beoefenen van matigheid en zelfbeheersing. Alsof het tragische lot van Samson nog niet volstaat om dit te illustreren, voegde Rubens bovenaan rechts in een nis nog een beeld toe van de liefdesgodin Venus met Amor. In 'De kunstkamer van Nicolaas Rockox', een schilderij van Frans II Francken, neemt de 'Samson en Dalila' een prominente plaats in, geplaatst boven de schouw in een van de belangrijkste kamers van Rockox' huis. Dit Londense paneel is ongetwijfeld een van de mooiste werken uit Rubens vroege Antwerpse periode. Geheel ten onrechte werd in de laatste jaren (in de Britse pers) aan het auteurschap van dit meesterwerk getwijfeld; dit was te wijten aan een verkeerd beeld van Rubens' werk, namelijk het niet herkennen van zijn krachtige sculpturale vroege stijl. [hdv/ndp] Datering ca. 1609 Type werk schilderij Thema religieuze kunst Subthema Oud Testament Trefwoorden Samson Dalida Inventarisnummer 646 Literatuur 2 referenties