:   Titel Titelpagina voor Justus Lipsius, Opera omnia, I Titelblad voor Opera omnia van Justus Lipsius Titelpagina voor Justi Lipsi V. C. Opera omnia postrerum ab ipso aucta et recensita nunc primum copioso rerum indice illustrata [sic] Huidige bewaarplaats Museum Plantin-Moretus [Antwerpen] Historische bewaarplaats Plantijnse Huis [Antwerpen] Vervaardiger Rubens, Peter Paul Fysische beschrijving pen en bruine inkt, bruin-grijs gewassen (?) en zwart krijt; 309 x 201 mm Beschrijving In 1637, dertig jaar na de dood van Justus Lipsius werd door Balthazar I Moretus diens 'Opera Omnia' ('Verzameld Werk') uitgegeven in vier delen. Rubens ontwierp de titelpagina van het eerste deel, en ontving er 20 gulden voor. Hoewel zwakheden werden opgemerkt en men soms aan de eigenhandigheid twijfelt, blijft men toch aannemen dat dit blad Rubens' originele ontwerp is. Het titelblad is opgevat als een eerbetoon aan de beroemde geleerde en humanist. Het is als het ware een visueel equivalent van de 'Fama postuma' die in het begin van het boek is afgedrukt. De twee belangrijkste aspecten van Lipsius' leven en denken wordt in beeld gebracht: de wijsbegeerte en de politiek. Boven een rustieke rondboog is het portret van de auteur geplaatst, in een medaillon omgeven door een lauwerkrans (symbool van literaire grootheid) en met het opschrift MORIBUS ANTIQVIS ('naar oude zeden'), Lipsius' devies. Daarboven staat een brandende olielamp die de personificaties van de Filosofie en de Politiek verlicht. Politica met de stedenkroon houdt een wereldbol en een roer in de handen, attributen van het goede bestuur. Philosophia is voorzien van de attributen van Hercules, de leeuwenhuid en de knots; deze verwijzen naar de Deugd - zinspelend op de keuze van Hercules toen hij, op de Tweesprong staande, het pad der Deugd koos - en beklemtoont zo het ethisch karakter van Lipsius' filosofie. De twee grondslagen van zijn stelsel, de Stoica en de Constantia, zijn te lezen op de snede van boeken die de Philosophia onder de arm houdt. Links en rechts van de boogopening zijn borstbeelden opgesteld van Tacitus en Seneca, twee auteurs van wie de werken door Lipsius werden uitgegeven. Daaronder zijn links Mercurius en Prudentia (met dubbel hoofd en slang) en rechts Minerva en 'Virtus' afgebeeld. [hdv] Datering 1635-1637 Type werk tekening Thema studies en ontwerpen Subthema boekillustratie Trefwoorden Filosofia Politica Constantia stoïcisme Mercurius Prudentia Minerva Virtus Lipsius, Justus Tacitus, Publius Cornelius Seneca, Lucius Anneaus Inventarisnummer TEK 395 Literatuur 3 referenties